Tarih : 14 Ekim 1993
Sayı : 21728 R.G.

BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler

Amaç
Madde 1 – Bu Yönetmeliğin amacı, korunmaya muhtaç çocuklara götürülen koruyucu aile hizmetlerinin uygulama esaslarını Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü ile koruyucu ailenin yetki ve sorumluluklarını belirlemek, hizmetin etkin bir şekilde yürütülmesini sağlamaktır.

Kapsam
Madde 2 – Bu Yönetmelik, koruyucu aile seçimini, koruyucu ailenin çocuklarla ilgili sorumluluklarını, idare ile olan ilişkilerini, hizmetin işleyişini ve koruyucu aileye bu hizmetin karşılığı olarak yapılacak ödemelere ilişkin esasları kapsar.

Dayanak
Madde 3 – Bu Yönetmelik, 24/ 05/ 1983 tarih ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme kurumu Kanunu’nun 23üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar
Madde 4 – Bu Yönetmelikte geçen;

a)“Genel Müdürlük” Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü,
b)“İl Müdürlüğü” İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü,
c)”Kuruluş” Çocuk Yuvaları, Yetiştirme Yurtları ve rehabilitasyon Merkezlerini,
d)”Çocuk” 24 / 05 / 1983 tarih ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumunu Kanunu’nun 3/b maddesinde tanımlanan ve aynı Kanun’un 22 inci maddesi çerçevesinde, hakkında yetkili ve görevli mahkemece koruma kararı veya acil valilik onayı ile korunma tedbiri alınan çocuğu,
e)”Koruyucu Aile” Bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre İl Müdürlükleri denetiminde kısa veya uzun süreli, bedelli veya bedelsiz olarak çocuk bakımını üstlenen, çocuğun aile ortamında yaşamını sağlayan, öz anne- baba yerini tutabilecek aileler veya kişileri,
ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM
Uygulama Esasları

Sorumlu Birim
Madde 5– Koruyucu Aile hizmetleri, Genel Müdürlükçe belirlenen esaslar çerçevesinde İl Müdürlüklerince yürütülür.

Çocuğun Seçimi
Madde 6 – Bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin (d) bendinde özellikleri belirlenen çocuklar İl Müdürlüğünde oluşturulan Koruyucu Aile Komisyonunca uygun görülen koruyucu aile yanına yerleştirilir.

Madde 7 – Kuruluşlar, her ay koruyucu aileye yerleştirilebilecek çocukların ad ve soyadını, doğum yeri, doğum tarihleri ve korunma kararları nedenlerini kapsayan liste ile birlikte sağlık durumu, psiko-sosyal ve fiziksel gelişmelerini gösteren sosyal inceleme raporunu İl Müdürlüğüne gönderirler.

Koruyucu Ailenin Seçimi
Madde 8 – Türkiye Cumhuriyeti Vatandaşı olup, Türkiye’de sürekli ikamet eden okur yazar kişiler, koruyucu aile olmak üzere İl Müdürlüklerine başvurabilirler.
Koruyucu aile olmak üzere İl Müdürlüklerine başvuran kişilere koruyucu ailenin esasları ve işleyişi ile koruyucu aileye yerleştirilecek çocukların özellikleri hakkında bilgi verilerek ilk görüşme yapılır. “İlk Görüşme Formu” doldurulur ve müracaatçının yazılı başvurusu alınarak aşağıdaki belgeler hazırlatılır.

a ) Fotoğraf,
b ) Nüfus cüzdanı örneği,
c ) Evliler için evlenme cüzdanı örneği,
d ) İkametgah belgesi,
e ) İş ve gelir durumunu gösterir onaylı belge,
f ) Adli sicil raporu,
g ) (14/10/1993-21728 RG;Mülga: 02/12/2000-24248 RG/1 md )

Madde 9 – Başvurusu kabul edilenler hakkında çevre ve ekonomik koşulları, yaşları, kişilik özellikleri, evlilik ve sosyal ilişkileri, çocuk yetiştirme konusunda tutum ve davranışları, diğer aile üyelerinin bu konudaki düşünceleri ve çocuk ile koruyucu aile ilişkileri açısından önem taşıyan benzeri hususlar dikkate alınarak sosyal inceleme yapılır.Yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda hazırlanan dosya “ Koruyucu Aile Komisyonuna” iletilir.

Koruyucu Aile Komisyonu

Madde 10 – Koruyucu Aile Komisyonu, İl Müdürü başkanlığında, Aile ve Çocuk Hizmetleri Şube Müdürü, bulunmadığı illerde ise bu hizmetlerden sorumlu sosyal çalışmacı ve aile ile ilgili mesleki çalışmaları yürüten sosyal çalışmacıdan oluşur.

Koruyucu Aile Komisyonunun Görevleri
Madde 11 – koruyucu aile komisyonu; hazırlanan dosyalar üzerinde yapacağı inceleme ile,

a ) Koruyucu aile olmak üzere başvuran ailelerin uygun olup olmadığı,
b ) Hangi aileye hangi çocuğun yerleştirileceği,
c ) Çocuğun koruyucu aileden geri alınıp alınmayacağı,
d ) Ailenin koruyucu aile statüsünün iptal edilip edilmeyeceği,
e ) Koruyucu ailenin çocukla birlikte yurt dışına çıkıp çıkmayacağı,
konularında oy birliği ile karar alır.

Çocuğun Yerleştirilmesi
Madde 12 – İl Müdürlüklerince bir koruyucu aileye 3’den fazla olmamak üzere çocuk yetiştirilir. İl Müdürlükleri ile yanına çocuk yerleştirilen koruyucu aile arasında, örneğin Genel Müdürlükçe hazırlanacak bir sözleşme imzalanır. Sözleşmenin valilikçe onayından sonra çocuk bir tutanakla aileye teslim edilir.

Koruyucu Ailenin Yükümlülükleri
Madde 13 – Koruyucu aile;

a ) Yanına yerleştirilen çocuğun öncelikle fiziksel ve psiko-sosyal gelişiminin sağlıklı olabilmesi için gerekli koşulları sağlamakla,
b ) Çocuğun yeteneklerinin ve becerilerinin el verdiği ölçüde öncelikle eğitim ve öğretimi ya da meslek sahibi edindirilmesi için gerekli çabayı göstermekle,
c ) Çocuğun varsa öz ailesi ve akrabaları ile uygun görülen şekil ve zamanda görüşmesini sağlamakla,
d ) Koruyucu aileye ve yerleştirilen çocuklara ilişkin olarak mesleki çalışmaları yürüten sosyal çalışmacılara gerekli koşulları hazırlamakla,
e ) Adres ve ikametgah değişikliklerini, bu değişiklik gerçekleşmeden önce İl Müdürlüğüne bildirmekle,
yükümlüdür.

İzleme
Madde 14 – Koruyucu aile ve yanına yerleştirilen çocuk, görevli sosyal çalışmacı tarafından düzenli olarak izlenir. Ortaya çıkan sorunların çözümüne yönelik gerekli mesleki çalışmalar yapılır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çocuğun Geri Alınması

Madde 15 – Koruyucu aile yanına yerleştirilen çocuk;

a ) Koruyucu ailenin bu Yönetmeliğin 13 üncü maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesi,
b) Çocukla koruyucu aile arasındaki uyumsuzluğun yapılan mesleki çalışmalara rağmen giderilememesi,
c) Koruyucu ailenin çocuğa istenilen şekilde bakamadığının tespit edilmesi,
d) Çocuğun koruyucu aileye yerleştirilme nedeninin ortadan kalkması,
e) Koruyucu ailenin her hangi bir nedenle koruyucu olmaktan vazgeçmesi,
Hallerinde çocuk ve aileyi izlemekle görevli sosyal çalışmacının hazırlayacağı sosyal inceleme raporu Koruyucu aile Komisyonuna iletilir. Komisyonun çocuğu geri almaya karar vermesi halinde koruyucu aile sözleşmesi iptal edilerek, çocuk bir tutanakla aileden geri alınır

Koruyucu Aile Statüsünün İptali
Madde 16 – Koruyucu aile statüsünün devam etmesinin sakıncalı olduğu saptanan durumlarda koruyucu aileyi izleyen sosyal çalışmacının hazırlayacağı sosyal inceleme raporu Koruyucu Aile Komisyonuna iletilir. Komisyonca koruyucu aile statüsü iptal edilen aileye bir daha çocuk verilmez.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Diğer Hükümler

Madde 17 – Koruyucu aileden geri alınan çocuk öncelikle öz ailesi yanına, bunun mümkün veya uygun olmaması durumunda başka bir koruyucu aile yanına yerleştirilir.Uygun koruyucu aile bulunamaması halinde çocuk, yaş durumu dikkate alınarak bir kuruluşta bakım altına alınır.

Madde 18–(Değişik 02/12/2000-24248 RG/2 Md) Koruyucu ailede bakılan çocukların muayene ve tedavileri için Genel Müdürlükçe hazırlanıp bastırılan fotoğraflı seri numaralı sağlık karneleri kullanılır.Çocuklara verilen sağlık karneleri her yıl İl müdürlüklerince vizelenir. Koruyucu ailede bakılan çocuklar hastalıklarında aileleri tarafından hiçbir sevke tabi olmadan doğrudan sağlık karneleri ile devlet hastanesi, sağlık ocağı, hükümet tabipliklerine, ayrıca muayene bedeli ödenmemek üzere koruyucu ailenin çalıştığı kurumun bağlı olduğu sağlık kuruluşu yada anlaşmalı doktoruna da muayene ve tedaviye götürülür.
Bu tür anlaşmalı kuruluşların reçeteleri kuruluşun yetkilisi tarafından”Anlaşmalı Doktor veya Kuruluşumuz” şeklinde imzalanıp mühürlenir. Çocukların buralarda yapılamayan tedavileri için muayeneyi yapan sağlık kuruluşları tarafından üniversite ve diğer sağlık kuruluşlarına sevki yapılabilir.Reçete bedelleri ile bakım ve tedavilerine ilişkin giderler ve her türlü protez, ortez ve benzeri sağlık harcamaları çocuğun kayıtlı bulunduğu il müdürlüğünce Genel Müdürlükçe gönderilen ödenekten karşılanır.Bu konudaki uygulamalar genelge ile düzenlenir

Madde 19 – Koruyucu ailenin ikamet ettiği İl’in değişmesi halinde ilgili dosyalar İl Müdürlüğünce yeni yerleştirilen İl’e gönderilir.

Madde 20 – Koruyucu ailenin görev veya tatil amacı ile çocuğu beraberinde yurt dışına götürebilmesi istemi; veli veya vasisinin izni, çocuk ve aileyi izlemekle görevli sosyal çalışmacının uygun görüşü ile komisyona sunulur. Komisyonda çocuğun yurt dışına çıkması uygun görüldüğünde İl Müdürünün teklifi Valinin onayı ile gerekli izin verilir.

Madde 21 – Koruyucu aile olmak üzere başvuran aileye çocuk yerleştirilmesi, geri alınması, çocuğun ölmesi, koruyucu ailenin ikamet ettiği İl’i değiştirmesi hallerinde il müdürlüklerince Genel Müdürlüğe bilgi verilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM
Koruyucu Ailelere Yapılacak Ödemelere İlişkin Esaslar

Madde 22 –(Değişik:10/04/1997-22960 RG/1 Md) Koruyucu aile yanına yerleştirilen çocukların bakım, eğitim ve yetiştirilmelerine ilişkin harcamalara karşılık olmak üzere talepte bulunan koruyucu ailelere, çocuk başına aşağıda gösterilen oranlardan bulunacak miktar kadar hiçbir kesinti yapılmaksızın aylık net ödeme yapılır.

Özürlü çocuklar için yapılacak ödemler Genel Müdürlükçe belirlenen özür ve yaş durumuna göre yukarıdaki belirtilen rakamlar iki kat olarak uygulanır.
Bu Yönetmelik kapsamına giren hizmetler bütçe  imkanları dahilinde yürütülür.Bütçe imkanlarının kısıtlı olması halinde, 3418 sayılı Kanun gereğince ve diğer kaynaklardan elde ettiği gelirlerden Genel Müdürlükçe gönderilen tahsisat ile karşılanır

Madde 23 – Yönetmeliğin 22 inci maddesinde belirtilen tutarlar her ayın birinci gününde peşin olarak ödenir. Çocuğun koruyucu aile yanına yerleştirildiği ay ile koruyucu aile ilişkisinin sona erdiği ayda kıst uygulama yapılır.

Madde 24 –(Değişik:02/12/2000-24248 RG/ 3 Md) Koruyucu aile yanında bakılıp okula giden çocuklara, her yıl bir defaya mahsus olmak üzere Eylül ayında okul masraflarının da karşılanması amacıyla, bu Yönetmeliğin 22 nci maddesine göre yapılacak ödemeler iki kat olarak uygulanır. Ayrıca, bütün çocuklara, yıllık giyim masraflarının da karşılanması için Şubat ve Ağustos ayları ödemeleri iki kat tutarında yapılır. Koruyucu ailedeki çocuklara Kuruluş bakımındaki çocuklara verilen miktarlar üzerinden harçlık ödenir. Bu çocuklardan; okulu ailenin bulunduğu bölgeden uzak olup ta okul servisi ile okullarına gitmek zorunda olan çocuklarla, özürlü çocukların servis ücretleri, bir meslek edinmek üzere kamu yada özel kuruluşlar tarafından açılan kurslara katılacakların kurs süresince kurs bedelleri, Kurumca gönderilen ödenekten ödenir.”

ALTINCI BÖLÜM
Yürürlük, Yürütme

Yürürlükten Kaldırma
Madde 25 – 02 /10 1984 tarih ve 18532 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan “ Koruyucu Aile Yönetmeliği” yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük
Madde 26 -  21 / 02 / 1967 tarih ve 832 sayılı Sayıştay kanununun 105 inci maddesi hükmü uyarınca Sayıştay’ın uygun görüşü alınarak hazırlanan bu Yönetmelik Resmi Gazete’de yayını tarihinden itibaren yürürlüğe girer.

Yürütme
Madde 27 – Bu Yönetmelik hükümlerini Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü Yürütür.